ผ่าฟันคุด ถอนฟันคุด
ปัญหาฟันที่หลาย ๆ ท่านมักเจอ และทำใจยากมาก ๆ ในการรักษาคือ การผ่าฟันคุด สำหรับท่านที่มีฟันคุดขึ้นไม่เป็นปกติบางคนอาจจะขึ้นเอียงหรือขึ้นมาแบบขวางเลยก็มี หากฟันคุดของคุณไม่ได้ขึ้นมาตรง ๆ ทางเดียวที่จะทำได้ในการรักษาคือ การผ่าฟันคุด (Surgical removal of impacted tooth) จะเป็นการผ่าตัดขนาดเล็ก โดยการใช้ยาชาเฉพาะตำแหน่ง เพื่อทำให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดฟันคุด ทนต่อความเจ็บปวดระยะเวลาสั้น ๆ ในการผ่าตัด
ส่วนใหญ่แล้วจะใช้ระยะเวลาในการผ่าตัด 30 – 90 นาที ขึ้นอยู่กับแนวฟันคุดที่ขึ้นมา แต่ท่านไหนที่มีรากฟันคุดอยู่ใกล้เส้นประสาท การผ่าตัดก็จะต้องใช้ความละเอียดมากขึ้น ซึ่งการผ่าตัดฟันคุดจะต้องทำโดยทันตแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะทางเท่านั้น และผู้เข้ารักษาจะต้องมีการเอกซเรย์ฟันก่อนที่จะผ่าตัด จึงทำให้การผ่าฟันคุดมีค่าใช้จ่ายที่แพงกว่าการถอนฟันคุด
ทำความรู้จักเกี่ยวกับฟันคุด
ฟันคุด คือ ฟันกรามของผู้ใหญ่ซี่ที่ 3 โดยทั่วไปเรียกว่า “ฟันคุด” โดยปกติแล้วจะเป็นฟันซี่สุดท้ายที่จะขึ้นในปาก โดยส่วนใหญ่แล้วฟันซี่นี้จะเริ่มงอกขึ้นมาในช่วงอายุประมาณ 18-25 ปี ฟันคุดจะมีอยู่ 4 ซี่ แต่อาจไม่ปรากฏให้เห็นในช่องปากเลยหรือโผล่ขึ้นมาเพียงบางส่วนเท่านั้น บางคนอาจจะมีฟันคุดงอกขึ้นมามีหนึ่ง สอง หรือสามซี่ ฟันคุดบางซี่ขึ้นมาได้โดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาใด ๆ แต่ฟันคุดในบางคนก็สร้างปัญหาและอาจจำเป็นต้องถอนออกหรือรักษาด้วยการผ่าตัด
เหตุใดจึงต้องผ่าตัดหรือถอนฟันคุดออก ?
โดยปกติแล้วคุณไม่จำเป็นต้องถอนฟันคุดหากฟันคุดแต่ไม่ได้ก่อให้เกิดปัญหาใด ๆ แต่เนื่องด้วยฟันคุดเป็นฟันที่อยู่ซี่ในสุดทำให้ทำความสะอาดอยากซึ่งจะมาสู่ปัญหาฟันต่าง ๆ มากมาย บางคนฟันคุดมักจะมีการขึ้นผิดลักษณะที่ควรจะเป็นเช่น ขึ้นในแนวเฉียง ขึ้นแนวขวาง ทำให้มักเกิดความเจ็บปวดได้ง่าย และยังสร้างการสะสมของเศษอาหารและเชื้อโรคต่าง ๆ และนำไปสู่ปัญหาเหงือกอักเสบได้ หากไม่ทำการถอนฟันคุด หรือผ่าฟันคุดออกจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาต่าง ๆ ดังนี้
- ฟันผุ (ฟันผุ)
- โรคเหงือก (เรียกอีกอย่างว่าโรคเหงือกอักเสบหรือโรคปริทันต์)
- เยื่อบุช่องท้องอักเสบ – เมื่อคราบจุลินทรีย์ทำให้เกิดการติดเชื้อของเนื้อเยื่ออ่อนที่อยู่รอบฟัน
- เซลลูไลติส – การติดเชื้อแบคทีเรียในแก้ม ลิ้น หรือลำคอ
- ฝี – การสะสมของหนองในฟันคุดหรือเนื้อเยื่อรอบข้างอันเป็นผลมาจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
- ซีสต์และการเจริญเติบโตที่ไม่ร้ายแรง – น้อยมากที่ฟันคุดที่ไม่ได้ตัดผ่านเหงือกจะทำให้เกิดซีสต์ (อาการบวมที่เต็มไปด้วยของเหลว)
ปัญหาเหล่านี้หลายอย่างสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะและน้ำยาบ้วนปากที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ โดยทั่วไปจะแนะนำให้ถอนฟันคุดหรือผ่าฟันคุดออกเมื่อทำการรักษาอื่น ๆ ไม่ได้ผล
ขั้นตอนการผ่าฟันคุดหรือถอนฟันคุด
การผ่าตัดถอนฟันคุดโดยทั่วไปจะดำเนินการโดยทันตแพทย์หรือศัลยแพทย์ช่องปาก การผ่าตัดจะเป็นการตัดเหงือกและถอนฟันออกทั้งซี่หรือเป็นชิ้น ๆ เพื่อป้องกันความเจ็บปวดทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชา โดยส่วนใหญ่มักจะมีการผ่ดตัดหรือถอนฟันข้างใดข้างหนึ่ง เพื่อให้ฟันอีกข้างยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ โดยการผ่าตัดฟันคุดจะมีขั้นตอนดังต่อไปนี้
ขั้นตอนที่ 1 ปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับการเอาฟันคุดออก
ทันตแพทย์จะทำการตรวจดูฟันคุดของคนไข้ว่ามีการงอนของฟันสมบูรณ์หรือไม่ และมีการงอนผิดรูปหรือไม่ หากขึ้นตรง ๆ ก็สามารถถอนโดยไม่ต้องผ่าได้ แต่หากขึ้นผิดหรือ หรือขึ้นไม่สุดจะต้องทำการผ่าเท่านั้น สำหรับหากมีการอักเสบบริเวณฟันคุดจะต้องรอให้การอักเสบหายก่อนถึงจะทำการผ่าได้
ขั้นตอนที่ 2 เอกซเรย์ฟันคุด
ก่อนที่จะผ่าฟันคุดจะต้องทำการเอกซเรย์ฟันคุดว่าอยู่ในตำแหน่งไหน เพื่อให้ทันตแพทย์สามารถกำหนดการรักษาและการผ่าตัดได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุด
ขั้นตอนที่ 3 การผ่าตัด
ทันตแพทย์จะทำการวัดความดันของคนไข้ว่าอยู่ในสภาวะปกติหรือไม่ จากนั้นจะทำการฉีดยาชาเพื่อให้การผ่าตัดไม่เกิดความเจ็บปวด การผ่าฟันหากฟันอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ปกติ ทันตแพทย์ของคุณอาจจะต้องแบ่งฟันออกเป็นส่วนเล็ก ๆ วิธีนี้จะช่วยลดขนาดของรูในเหงือก
ขั้นตอนที่ 4 เย็บแผลผ่าฟันคุด
หลังจากการถอดออก ทันตแพทย์จะเย็บเหงือกที่ทำการผ่าตัดกลับไป ทันตแพทย์จะให้ผ้าก๊อซมากดบริเวณที่บวมด้วย ในวันแรกจะมีเลือดไหลออกมาอยู่บ้าง ทางคลินิกทันตกรรมจะแนะนำให้เปลี่ยนผ้าก๊อซทุก ๆ 2 ชั่วโมง และจะต้องกลืนน้ำลายหรือเลือดที่ไหลออกมา ไม่ให้บ้วนทิ้งเป็นอันขาด
การผ่าตัดฟันคุดมีความเจ็บปวดมากหรือไม่ ?
อาการเจ็บปวดหลังผ่าตัดฟันคุดนั้นต้องมีอยู่แล้วแน่นอน แต่สำหรับขั้นตอนในการผ่าฟันนั้นผู้ที่เข้ารับการผ่าตัดจะไม่รู้สึกเจ็บปวดเลย เพราะทางทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชาในตำแหน่งต่าง ๆ บริเวณที่จะผ่า เพื่อไม่ให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดรู้สึกเจ็บปวดเลยแม้แต่น้อย และการผ่าตัดฟันคุดถือเป็นการผ่าตัดเล็กที่เกิดบาดแผลไม่มาก แต่ก็สามารถสร้างความเจ็บปวดหลังผ่าได้เช่นกัน
สำหรับหลังผ่าตัดผู้ที่เข้ารับการผ่าฟันคุด จะรู้สึกปวดบริเวณที่ผ่าอยู่แล้ว โดยทั่วไปหลังจากผ่าตัดเรียบร้อยหากเริ่มรู้สึกปวดที่แผลผ่าตัด ท่านสามารถรับประทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาความเจ็บได้เลยทันที การเจ็บปวดในแต่ละคนนั้นจะมีอาการไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับการผ่าตัด หากมีความยากจะใช้เวลานาน จึงทำให้เกิดการอักเสบเยอะกว่าปกติ ส่งผลให้หลังผ่าตัดมีความเจ็บปวดมากกว่า และยังขึ้นอยู่กับความชำนาญของแพทย์อีกด้วย
ใครที่กลัวว่าการเจ็บปวดหลังผ่าตัดนั้นจะเจ็บมากหรือไม่นั้น จะขึ้นอยู่กับการรักษาของแต่ละคน เพราะในบางคนอาการปวดมาก ๆ เกิดขึ้นเพียงวันเดียวหลังผ่าเท่านั้น หรือบางคนอาจจะรู้สึกปวดมากและค่อย ๆ หายไปในเวลา 3-7 วัน แต่บอกเลยว่าการผ่าตัดฟันคุดในปัจจุบันไม่ได้เจ็บปวดมากเหมือนเมื่อก่อน เพราะ Dio Dental Clinic เรามีทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการผ่าตัดฟันคุด ด้วยการรักษาที่จะทำให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดฟันคุดมีอาการเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยที่สุด อย่างแน่นอน
การดูแลหลัง ผ่าตัดฟันคุด เพื่อไม่ให้แผลอักเสบ และเกิดความเจ็บปวดน้อยที่สุด
สิ่งที่สำคัญมาก ๆ ในการ ผ่าฟันคุด คือการดูแลรักษาแผลผ่าตัดที่คุณจะต้องกลับมาดูแลรักษาที่บ้านด้วยตัวเอง ทำให้ทุกท่านที่เข้ารับการผ่าตัดฟันคุดจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลรักษาแผลผ่าตัดฟันคุดให้ดี เพื่อไม่ให้เกิดการอักเสบและเกิดความเจ็บปวดเพิ่มขึ้น คุณสามารถปฎิบัติหลังผ่าฟันคุดได้ดังต่อไปนี้
- ให้คุณกัดผ้าก๊อซให้แน่นเป็นเวลา 2 ชั่วโมงหลังจากผ่าตัด เพื่อทำการห้ามเลือดไม่ให้ไหล สำหรับใครที่ยังมีเลือดออกอยู่ ให้กัดผ้าก๊อซต่อไปทุก ๆ 1-2 ชั่วโมงจนกว่าเลือดจะหยุดไหล สามารถสังเกตอาการได้ด้วยตนเอง
- ห้ามบ้วนเลือดหรือน้ำลายทิ้ง เพราะจะทำให้เลือดออกเยอะขึ้น ถ้ามีเลือดซึม ๆ หรือมีน้ำลายให้กลืนเข้าไปให้หมด
- ไม่ควรที่จะดูด หรือเลียแผลผ่าตัดเมื่อเลือดหยุดไหลโดยเด็ดขาด เพราะจะทำให้ลิ่มเลือดถูกสร้างขึ้นในบริเวณฟันที่ถูกถอน
- ในวันแรกหลังผ่าตัดไม่ควรแปรงฟัน คุณสามารถแปรงฟันได้หลังจาก 1-2 วันหลังผ่า แต่ควรระวังการสัมผัสบริเวณที่เป็นแผลโดยตรง ให้แปรงฟันโดยเว้นฟันที่อยู่ติดแผล 2 ซี่ เพื่อป้องการไม่ให้แปรงโดนแผล
- รับประทานยาแก้ปวดหรือยาฆ่าเชื้อตามที่ทันตแพทย์สั่งให้หมด
- ประคบเย็นบริเวณกระพุ้งแก้มในช่วง 48 ชั่วโมงแรก เพื่อให้หลอดเลือดหดตัว ลดการอักเสบ และป้องกันการบวมที่เกิดจากการอักเสบ
- หลังจาก 48 ชั่วโมง ให้ประคบร้อนเพื่อขยายหลอดเลือด ลดการบวมของเลือด และน้ำเหลืองที่เกิดจากการผ่าตัด
- หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก งดแอลกอฮอล์ และการสูบบุหรี่ อย่างน้อย 1 สัปดาห์
- ให้กินอาหารอ่อน ๆ รสไม่จัด ควรกินอาหารที่นิ่มเคี้ยวง่าย และไม่ควรเคี้ยวอาหารในฟันข้างที่ผ่าตัดฟันคุด
หลังผ่าฟันคุด ใช้เวลาดูแลรักษาให้หายกี่วัน ?
เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ผู้เข้ารับการผ่าฟันคุดอยากรู้มากที่สุด คือ ผ่าฟันคุดบวมกี่วัน? ผ่าฟันคุดกี่วันหาย? โดยทั่วไปแล้วแผลการผ่าฟันคุด จะใช้เวลาประมาณ 1 อาทิตย์ก็จะดีขึ้นและหายไปในที่สุด โดยอาการเจ็บปวดหลังผ่าฟันคุดจะทำให้เหงือกบวมประมาณ 2-3 วันแรก จึงทำให้มีอาการปวดอยู่บาง ซึ่งสามารถรับประทานยาแก้ปวดเมื่อมีอาการปวด และจะส่งผลให้รับประทานอาหารลำบากใน 2-3 แรกเท่านั้น จึงแนะนำให้ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัดฟันคุดควรหยุดพักผ่อนอยู่บ้าน 1 – 2 วันแรก ในการเข้ามาตัดไหมตามนัด ส่วนใหญ่ทันตแพทย์จะนัดมาภายใน 7-10 วันหลังจากผ่าฟันคุด
การเตรียมตัวก่อนมาผ่าตัดฟันคุด ควรเตรียมอะไรบ้าง ?
- ต้องเตรียม ฟิล์มเอกซเรย์ฟัน ที่ใช้ในการผ่าตัดฟันคุดมาด้วย ( สำหรับคลินิกที่ไม่มีบริการ เอกซเรย์ ในสถานที่ให้บริการ) หากไม่มีฟิล์มเอกซเรย์ฟันจะไม่สามารถผ่าฟันคุดได้
- ลางาน ลาเรียน ล่วงหน้า 1 วันหลังจากผ่าฟันคุด เพราะหลังจากผ่าฟันคุดจะรู้สึกปวด บวม บริเวณแผลที่ผ่า ฉะนั้นคุณควรพักผ่อนอย่างน้อย 1 วันจะดีที่สุด
- ควรหยุดกินยา หรือ ควรกินยาบางชนิดตามคำแนะนำของทันตแพทย์ เพื่อความปลอดภัยในการผ่าตัด หากมียาที่ต้องทานประจำสามารถนำไปปรึกษาทันตแพทย์ก่อนได้เลย
- รับประทานอาหารให้อิ่มก่อนมาผ่าตัดฟันคุด และทำความสะอาดช่องปากให้เรียบร้อย
- ซื้ออาหารอ่อน ๆ มาเตรียมไว้ เช่น เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม เพื่อความสะดวกสบายในการพักฟื้น
- สวมเสื้อผ้าที่สะดวกสบายต่อการนอนผ่าตัด เพราะการผ่าตัดฟันคุดจะใช้ระยะเวลาในการผ่าตัด 30 – 90 นาที
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ก่อนเข้ารับการผ่าตัดจะมีการตรวจวัดความดันทุกครั้ง
คำถาที่พบบ่อยในการผ่าตัดฟันคุด
ทางคลิคิกของเรามีค่ารักษาในการผ่าฟันคุดอยู่ที่ 3000-4500 บาท ขึ้นอยู่กับความยากง่ายในการรักษา สามารถเข้ามาปรึกษาเกี่ยวกับวิธีการรักษาและค่าใช้จ่ายได้ที่คลินิก
สำหรับแผลผ่าตัดฟันคุดจะใช้เวลา 1 – 2 อาทิตย์ในการประสานของแผล ซึ่งจะเป็นเวลาที่ทันตแพทย์จะนัดมาตัดไหมพอดี
ฟันคุดถึงแม้ว่าจะเป็นฟันแท้ที่ขึ้นมาแต่เป็นซี่ที่อยู่ในสุด และไม่ได้สร้างประโยชน์ในการบดหรือเคี้ยวเลย แถมยังทำความสะอาดยาก ทำให้เกิดปัญหาฟันผุเหงือกอักเสบอยู่บ่อย ๆ และฟันคุดที่ขึ้นผิดรูปยังสามารถสร้างการสผมของเศษอาหารอีกด้วย
ฟันคุดที่ขึ้นผิดจะนำมาซึ่ง อาการปวดบริเวณเหงือก เกิดการอักเสบติดเชื้อ อาการบวมที่แก้มและใบหน้า อาการเหงือกบวม ทำให้การผ่าตัดฟันคุดจึงเป็นวิธีที่สุดในการหยุดปัญหาเหล่านี้
ยาชาจะอยู่ได้นาน 2-4 ชั่วโมง ขึ้นกับชนิด ปริมาณ และเทคนิคการฉีดยาชาที่ทันตแพทย์จะทำการประเมินวิธีการรักษา ทั้งนี้การฉีดยาชาในฟันล่าง ผู้ป่วยจะรู้สึกชานานและชาเป็นบริเวณกว้างกว่าการฉีดยาชาในฟันบน หลังจากยาชาหมดฤทธิ์ทันตแพทย์จะแนะนำให้ทานยาแก้ปวดทันที
สรุป
ผ่าตัดฟันคุด ไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัวเลย หากได้รับการรักษาและผ่าตัดกับทันตแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญ จะทำให้การผ่าตัดไม่เกิดความเจ็บช้ำบริเวณแผลมากเกินไป และใช้เวลาในการผ่าตัดรวดเร็ว จะส่งผลให้เกิดความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยที่สุด สำหรับผู้ที่ต้องการเข้ารับการผ่าตัดฟันคุดสามารถเข้ามาที่ Dio Dental Clinic คลินิกทันตกรรมครบวงจร บริการด้วยทีมทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในทุก ๆ สาขา สามารถเข้ามาปรึกษาปัญหาฟันกับเราที่นี่ได้ทุกวัน
